Biblioteka wiedzy > Śmieci gniją? TO DOBRZE, BĘDZIE Z NICH POŻYTEK!

Śmieci gniją? TO DOBRZE, BĘDZIE Z NICH POŻYTEK!

Ogryzek, obierki z ziemniaków, skorupki jajek, skoszona trawa – co łączy te odpady? Nie powinno być kłopotu z ich utylizacją. 

 

Kiedy powstało pierwsze wysypisko?

Ludzie pierwotni nie przejmowali się odpadami, ponieważ były to jedynie resztki pokarmów czy skór zwierząt, które wykorzystywali na ubrania. Wszystko to się rozkłada. Nikt jednak na to nie czekał, bo trzeba było wędrować z miejsca na miejsce w poszukiwaniu jedzenia. Problemy zaczęły się w neolicie (ok. 6000 lat p.n.e.), kiedy powstały pierwsze osady. Nie sposób już było uciec od resztek. Z czasem zaczęto wyrzucać je przed domy. Śmieci ubijały się podczas chodzenia, a poziom miejskich ulic podnosił się. To nie było przyjemne. Kiedy smród gnijących resztek stał się nie do zniesienia, wyznaczono pierwsze wysypisko poza miastem.

 

Na czym polega biodegradacja?

Marchewka, pietruszka, seler, buraki, ziemniaki, ogórki, cebula – to przykładowy zestaw warzyw potrzebnych na obiad. Wszystkie trzeba obrać. Niektóre mogą mieć niepotrzebne liście. Jeśli pijesz do tego kompot, to zostaną też resztki owoców. Z herbaty czy kawy dla rodziców – fusy. Na deser było ciasto? To jeszcze mamy skorupki od jajek i np. skórki jabłek. Te wszystkie odpady nazywamy biodegradowalnymi, ponieważ ulegają rozkładowi za pomocą organizmów żywych. Do tej grupy zalicza się także resztki roślinne, liście, chwasty, skoszoną trawę, uschniętą po świętach choinkę, zwiędłe kwiaty z wazonu itp. Przy zdrowym odżywianiu i gotowaniu posiłków w domu mogą stanowić nawet połowę naszych śmieci. 

 

Jaki jest najlepszy sposób wykorzystania odpadów biodegradowalnych?

 

To kompostowanie. Nie tylko zmniejszymy w ten sposób liczbę odpadów, ale także otrzymamy nawóz. Można go potem wykorzystać do użyźnienia trawnika albo ziemi w ogródku lub na działce. Jeśli mieszkasz w bloku, to resztki organiczne powinna odebrać od Was firma zajmująca się śmieciami w okolicy. Według danych z 2013 r. w Polsce znajduje się ponad 170 kompostowni odpadów (plus te, które są przy oczyszczalniach ścieków). Jednak nawóz robi się tylko z elementów zielonych (trwa, liście itp., resztki z ogródków i parków miejskich). To zaledwie kilka procent wszystkich odpadów biodegradowalnych, które tam trafiają. Firmy tłumaczą się, że wymagania dotyczące jakości nawozu są bardzo wysokie. Jeśli jednak uda się go już wytworzyć, to wykorzystywany jest do poprawy jakości terenów zdegradowanych, zniszczonych, pasów zieleni wzdłuż autostrad czy nawożenia upraw przemysłowych.

 

Jak założyć kompostownik?

1. Rozejrzyj się wokół domu i wybierz miejsce osłonięte od wiatru. Dobrze, by było także trochę zacienione. Dzięki temu kompostownik nie będzie tracił wilgoci i nie będzie trzeba go nawilżać.

2. Zacznij od ułożenia cienkich gałązek.

3. Potem potrzebna jest warstwa, która zatrzyma wodę, czyli np. ziemia.

4. Teraz możesz wrzucać odpadki.

5. Pamiętaj, że nie składujemy: zepsutej żywności, kości, bardzo tłustych i słonych resztek jedzenia, odchodów zwierząt domowych.

6. Pryzmę, czyli naszą górkę, co jakiś czas przesypujemy ziemią.

7. Po 2–3 miesiącach całość należy przemieszać, aby do środka dotarł tlen.

8. Umieszczenie dużych resztek w środku, gdzie jest wyższa temperatura, spowoduje, że szybciej się rozłożą.

9. Koniecznie zaproś do współpracy przy kompoście dżdżownice. Trawią materię organiczną, czym przyspieszają jej rozkład. Jak zwabić dżdżownice? Wyrzuć na pryzmę resztki słodkich owoców.

10. Kompost może być gotowy już po 6 miesiącach. 

 

Co to są biogazy?

Podczas kompostowania resztek organicznych (tzw. biomasa) wytwarza się gaz zwany biogazem. W małej, przydomowej pryzmie nie jest on wykorzystywany. Jednak buduje się już duże instalacje – biogazownie, które zbierają te opary. To jeden z rodzajów energii odnawialnej. Stabilny i przewidywalny, ponieważ nie zależy od pogody, jak farmy wiatrowe czy słoneczne. Biogaz wykorzystywany jest już w wielu miastach Chin, Stanów Zjednoczonych, Austrii czy Niemiec do wytwarzania prądu, ogrzewania wody, a także jako napęd do autobusów. W Polsce działa ok. 50 zakładów wytwarzających biogazy i powstaje dużo nowych.

 

Jak Polacy segregują śmieci?

Polacy korzystają z wielu składowisk odpadów, wysypisk śmieci. Segregacja w naszym kraju rozpoczęła się całkiem niedawno – kilkanaście lat temu. Dane z 2010 r. podają, że od statystycznego mieszkańca zebrano 23 kg posegregowanych śmieci. Dużo? W tym samym czasie wyprodukowaliśmy ok. 240 kg zmieszanych odpadów. Zostały wywiezione na wysypiska. Nie zutylizują się tak łatwo jak śmieci naszych przodków. Do współczesnych koszy wrzucany jest bowiem głównie plastik. W warunkach naturalnych rozkłada się kilkaset lat. Zadbaj o to, by trafił do odpowiednich pojemników, a dalej do firm zajmujących się jego przetwarzaniem. 

Czy wiesz, że… 5 tygodni rozkłada się ogryzek, a skórka owoców nawet 6 miesięcy.

 

Czy wiesz, że…Zanim wyrzucisz obierki na kompost, pomyśl, czy nie możesz ich wykorzystać, np. zrobić chipsy z obierek ziemniaczanych albo herbatkę owocową ze skórek jabłkowych (zresztą te ostatnie najlepiej zjadać, bo zawierają dużo witamin).

 

Czy wiesz, że… Skórka od banana zawiera wiele olejów, możesz z niej zrobić maseczkę nawilżającą na twarz albo użyć do polerowania skórzanych butów.